Productvarianten in Odoo: wanneer gebruik je ze en hoe richt je ze in?.

Een blauw T-shirt in maat M is bijvoorbeeld één variant. Hetzelfde T-shirt in maat L is een andere. Ze delen algemene productgegevens, maar kunnen een eigen artikelnummer, barcode en voorraad hebben.

Het voordeel: je onderhoudt gezamenlijke gegevens op één plek, terwijl je operationeel onderscheid houdt tussen de artikelen die je verkoopt, inkoopt en levert.

Wanneer gebruik je productvarianten?

Gebruik varianten wanneer producten inhoudelijk bij elkaar horen en vooral verschillen op een beperkt aantal kenmerken. Die kenmerken heten in Odoo attributen. Voorbeelden zijn maat, kleur, materiaal, lengte en uitvoering.

Varianten passen goed wanneer:

• De uitvoeringen grotendeels dezelfde omschrijving en productinstellingen gebruiken.
• Medewerkers of klanten een uitvoering kiezen op basis van vaste kenmerken.
• Je per uitvoering voorraad, barcodes of artikelnummers wilt bijhouden.
• Je de uitvoeringen samen wilt presenteren in je webshop.

Maak liever afzonderlijke producten als artikelen sterk verschillen in toepassing, logistiek of inrichting. Een bureaustoel en een vergadertafel worden niet overzichtelijker doordat je ze onder één productsjabloon plaatst.

Een praktische controlevraag is: ziet de klant dit als hetzelfde product in een andere uitvoering? Zo ja, dan zijn varianten vaak een logisch uitgangspunt. Controleer daarna of dat ook past bij je inkoop-, magazijn- en productieprocessen.

Hoe richt je varianten in Odoo in?

Activeer eerst de functie voor productvarianten. In veel Odoo-versies vind je deze bij de instellingen van de Verkoop-app. De precieze menunamen kunnen per versie verschillen.

Vervolgens richt je de structuur in:

1. Maak attributen aan. Bijvoorbeeld Kleur en Maat.
2. Voeg attribuutwaarden toe. Bijvoorbeeld zwart, blauw en wit, en de maten S, M en L.
3. Koppel de attributen aan het product. Selecteer alleen de waarden die voor dat product beschikbaar zijn.
4. Controleer de varianten. Vul waar nodig artikelnummers, barcodes en andere variantspecifieke gegevens aan.
5. Test het proces. Maak een offerte, koop een variant in en verwerk een levering.

Bij drie kleuren en drie maten ontstaan maximaal negen combinaties. Controleer vooraf of je die allemaal daadwerkelijk verkoopt. Ongeldige combinaties kun je, afhankelijk van de inrichting, uitsluiten.

Spreek ook vaste schrijfwijzen af. ‘Donkerblauw’, ‘D. blauw’ en ‘Navy’ als losse waarden maken zoeken en rapporteren onnodig lastig.

Wanneer maakt Odoo de varianten aan?

Odoo kent verschillende instellingen voor het aanmaken van varianten. Deze keuze maak je bij het attribuut en heeft gevolgen voor je productbestand.

• Direct: Odoo maakt de mogelijke varianten aan zodra je de attributen en waarden aan het product koppelt.
• Dynamisch: Odoo maakt een variant aan wanneer die combinatie wordt gebruikt, bijvoorbeeld bij het configureren van een verkooporder.
• Nooit: het attribuut biedt een keuze, maar maakt daarvoor geen afzonderlijke productvariant aan.

Direct aanmaken is overzichtelijk bij een klein, vast assortiment. Dynamisch aanmaken kan helpen bij veel mogelijke combinaties waarvan slechts een deel wordt besteld.

Een attribuut zonder variant past bij een keuze waarvoor geen apart voorraadartikel nodig is. Let op: zo’n keuze levert geen afzonderlijke voorraadpositie op. Bepaal de aanmaakmethode daarom vóórdat je het assortiment breed invoert; achteraf wijzigen is niet altijd mogelijk.

Wat is het gemak voor verkoop, voorraad en inkoop?

In verkoop selecteert de medewerker het product en de gewenste uitvoering. Dat vermindert de noodzaak om lange lijsten met bijna identieke productnamen te doorzoeken. In de webshop kunnen klanten bijvoorbeeld een maat en kleur kiezen binnen dezelfde productpagina.

In het magazijn blijft elke voorraadgevoerde variant een afzonderlijk artikel. Tien blauwe shirts in maat M betekenen niet dat maat L ook beschikbaar is. Een eigen barcode per variant helpt bij het correct ontvangen, verzamelen en leveren.

Bij inkoop kun je leveranciersinformatie waar nodig op variantniveau vastleggen, zoals een leveranciersartikelnummer of prijs. Controleer daarbij of een leveranciersregel voor het hele productsjabloon geldt of alleen voor een specifieke variant.

Ook prijsverschillen zijn mogelijk. Je kunt bijvoorbeeld een toeslag instellen voor een bepaalde uitvoering. Voor uitgebreidere prijsafspraken gebruik je prijslijsten. Test altijd hoe basistarieven, toeslagen en kortingen samen uitpakken.

Voorkom een onnodig groot productbestand

Het aantal combinaties loopt snel op. Vijf maten, acht kleuren en vier materialen leveren al 160 mogelijke varianten op. Voeg daarom niet ieder kenmerk automatisch als variantattribuut toe.

Bepaal eerst of een kenmerk een afzonderlijk verkoopbaar of voorraadgevoerd artikel oplevert. Een serienummer, batchnummer of klantopmerking hoort doorgaans niet in de variantstructuur.

Bij een migratie naar Odoo is dit een belangrijk ontwerppunt. Koppel bestaande artikelnummers aan de juiste varianten en importeer voorraad per uitvoering. Test eerst een representatieve productgroep, inclusief prijzen, leveranciers en leveringen. Zo ontdek je fouten in de structuur voordat ze doorwerken in het hele assortiment.